NeOldu.com

ANESTEZİ NEDİR VE HASTA NASIL UYUŞTURULUR?

Anestezi Nedir ve Hasta Nasıl Uyuşturulur?

Anestezi ve türleri nelerdir, hasta nasıl uyuşturulur ve ameliyatta uyanabilir mi? Anestezi alacak herkesin ve yakınlarının merak ettiği tüm bilgiler haberimizde...

Giriş 15 Mayıs 2016 Pazar 11:55 / Güncelleme 13 Ocak 2020 Pazartesi 09:04

Anestezi nasıl uygulanır ve anestezi türüne nasıl karar verilir? Anestezinin tehlikeli olduğu durumlar var mıdır? Ameliyat olacak her hastanın merak ettiği bu soruların cevaplarını haberimizi okumaya devam ederek bulabilirsiniz.

Anestezi Nedir?

Kelime anlamı hissizleştirme olan anestezi, ameliyat sırasında ortaya çıkacak ağrı, çekiştirme ya da gürültü gibi olumsuz hislerin hasta tarafından hissedilmesini engellemek demektir. Farklı düzeylerde uygulanabilse de en bilineni genel anestezidir. Genel anestezi, kas felci ve hiçbir şey hatırlamamak gibi bileşenleri içeren bir uyku halidir. Anestezi bölgesel olarak da uygulanabilir. Örneğin belden aşağısı gibi... Yerel olarak küçük bir bölge de uyuşturulabilir. Amaç, hastanın en olumlu koşulda ameliyat geçirmesini ve ameliyattan sonra rahat bir iyileşme süreci geçirmesini sağlamaktır.

anestezi-nedir.jpg


Genel Anestezi Nasıl Yapılır?

Kişinin şuurunun kapandığı genel anestezide bu farklı ilaçlarla sağlanır. Genel olarak ilk önce damardan verilen ilaçla başlar. Solunum yoluyla devam eder. Bunun yanı sıra çok güçlü ağrı kesiciler verilir. Ameliyatın tipine göre kaslarının felç edilmesi söz konusu olabilir. Bu durumda hastanın nefes almasından kalp atışına kadar tüm yaşamsal fonksiyonları, anestezi uzmanı tarafından kontrol altına alınır. Aynı zamanda hastaneye giriş gibi kötü anıların, belli bir kısmı kapsayan hafıza kaybı yapma özellikli ilaçlar sayesinde unutturulması da mümkündür.

solunum-yoluyla-anestezi-001.jpg

Genel anestezide uyuşturucu şu yollarla verilebilir:

  • solunum yoluyla
  • damardan iğneyle
  • bağırsaklar, yani rektum yoluyla  

Genel anestezide omurilik, beyin sapı ve beyin dış yüzeyindeki sinir hücrelerinin sinyal üretimlerini baskılayıp bunların bilinç düzeyine aktarılmasını engelliyor.


Lokal Anestezi Nasıl Yapılır?

Birkaç farklı şekli vardır. En sık uygulanan şekli, bel kemiğinden içeri girilip omuriliğin etrafındaki bir bölgeye uyuşturucu ilaçlar vermektir. Vücudun alt yarısındaki bir ameliyat bu şekilde gerçekleştirilebilir. Bunun da iki farklı türü vardır: spinal ve epidural anestezi. Bunlar arasında süre açısından fark vardır. Epidural anestezi uzun sürelidir. Ameliyat sonrası ağrıyı kontrol etmek için etkin bir yöntem olan epidural anestezide omuriliğin etrafındaki boşluklardan birine ince bir boru yerleştirilir ve günlerce ağrı çekmeden ameliyat sonrası dönem atlatılır. Yerel anestezi, diğer bir yöntemdir. Sadece ameliyat edilecek bölgeye ilaç verilir. Kısa süreli bir anestezidir.

anestezi.jpg

Lokal anestezide ise uyuşturucu madde, doğrudan kalın bir sinir köküne şırınga edilir ve böylece bu kökten çıkan sinirlerin yayıldığı tüm bölgede geçici bir his kaybı gerçekleştirilir. Lokal anestezide genel olarak kullanılan kokain ve sonradan keşfedilen prokain dışında akupunktur ve elektrik akımı da uygulanmaktadır.  


Anestezi Almanın Riskleri Var Mıdır?

Anestezi, yani anesthesia, eski Yunanca'dan duyguların, hislerin kaybolması anlamına gelen bir kelimedir. Sağlık sorunu olmayan ve ameliyat olması gereken bir kişide anestezi riskiyle ölüm riski 100.000'de birdir. Aşağı yukarı uçakla seyahat etmekle aynıdır. Ger girişim bir risk taşır fakat bu risk, sağlık durumuyla birlikte artar. Önemli olan bu riskin, hastanın sağlığı için alınmasının gerekli olup olmadığına karar vermektir. Öncelikle bu risk belirlenmelidir. Sonra da yapılacak ameliyatın bu riski alıp almamaya değer olduğuna hastayla birlikte karar verilmelidir.

anestezi-almanin-riskleri.jpg


Anesteziden Ayıldıktan Sonra Hastanın Dikkat Etmesi Gerekenler

Anestezi uzmanının gözetimi altındaki bir süreçtir. Anesteziden birkaç saat sonra hastanın tamamen kendine gelmesi, yiyip içmesi söz konusu olabilir fakat genel olarak, bir genel anestezi uygulamasından sonra hastanın ilk 3-6 saat arası yiyip içmemesi gerekir. Eğer ameliyattan sonra hasta hemen eve gidecekse mutlaka eve götürecek birisinin yanında olması gerekir. Hasta, o gün araç kullanamaz. Hastanın ameliyat sonrasında neleri yiyip yiyemeyeceği, anesteziden çok ameliyatla ilgilidir. Örneğin karın ameliyatında doktorlar tarafından hastanın birkaç gün yemek yememesi istenebilirken; sindirim sistemini içermeyen ameliyatlarda birkaç saat sonra yemek mümkün olabilir. Genellikle ilk olarak sıvı gıdalar alınması sağlanır. Seyrek de olsa mide bulantısıyla karşılaşılabilir.

anestezi-002.jpg


Hasta Anesteziye Rağmen Ameliyat Sırasında Uyanabilir mi?

Anestezi sırasında kullanılan ilaçların hepsi, merkezi sinir sisteminin farklı noktalarına etki ederek şuuru baskılar fakat nadir durumlarda hastanın ameliyat sırasında birtakım şeyleri hissetmesi söz konusudur. Ancak bunlar ağrı hissetmek gibi değildir. Genellikle kişi bunu kendi kendisine hatırlamaz. Ameliyathane içindeki konuşmaları hatırlamak gibi şeylerdir... İnsan beyninin bilmediğimiz bazı kıvrımları bazı hatıraları kaydetmeye devam ediyor fakat ameliyat acısını hissetmek gibi bir korku olmamalıdır.


Anestezi Çocuklarda Nasıl Uygulanır?

Çocuklarda da anestezi güvenle uygulanabilen bir girişimdir fakat anesteziyi tek başına değerlendirmemek gerekir çünkü ameliyat için anestezi uygulanır. Çocuğun sağlığı için anestezi alması gerekiyorsa güvenle uygulamak mümkündür. Yine ameliyatın büyüklüğüne, yerine göre çocuğa uygun dozda ayarlanır. Çocuk olmanın birtakım özellikleri nedeniyle dikkat edilmesi gereken konular dışında yetişkinlere uygulanan anesteziden pek farkı yoktur ve anestezi uzmanı bu konuda eğitim almaktadır.

anestezi-cocuk.jpg


Ameliyat İçin Hangi Anestezinin Uygulanacağına Nasıl Karar Verilir?

Ameliyatın yeri ve büyüklüğüne göre hangi anestezi uygulanacağı belirlenir. Örneğin karın, kafa, göğüs içindeki ameliyatlar için genel anestezi tercih edilmelidir. Yerel anestezide ise anestezi türüne, hastanın isteği, tercihi ve hastanın sağlık durumu göz önüne alınarak anestezi uzmanıyla birlikte karar verilmesi mümkündür. Anestezi uzmanı, en uygun anestezi yöntemini hastaya anlatmalı ve onunla birlikte bir karar almalıdır.


Anestezi Gerektiren Ameliyatlar Arasındaki Süre Ne Olmalı?

Tekrarlanan anestezi uygulamalarının tehlikeli olup olmadığı tartışmalıdır. Cerrahi girişimler vücuda anestezinin verdiği yükten daha fazla yük bindirir. Onların toparlanması daha önemlidir. Aslında anestezi uygulamasının tekrarlanmasında çok büyük bir sakınca yoktur. İkinci ameliyatın gerekliliği söz konusudur. Eğer gerekmiyorsa ertelenebilir. Ancak hastanın sağlığı için ameliyat gerekiyorsa gün içinde bile peş peşe anestezi verilebilir. Anestezi uzmanı, cerrah ve hasta tarafından karar verilecektir.

anestezi-gerektiren-ameliyatlar.jpg


Anestezi İnsanı Nasıl Uyuşturuyor? 

İnsanın aslında her durumda kendisine gülecek bir şey bulması gerekir. Bu her zaman mümkün olmuyor tabi ki fakat en azından basit ameliyatlarda bu yazıyı okuyan ve anestezi alacağı için gergin olan hastaların biraz rahatlaması için anestezinin tarihi hakkında da bilgi verelim istedik.

anestezi-karikatur.jpg

Eskiden haşhaş, Hint keneviri, esrar, alkol ile hastayı sarhoş edip; ağrılı bölgeyi ovarak ya da buz koyarak uyuşturmak gibi yöntemler uygulanırdı. Joseph Priestley, kendi icadı olan oksijen gazını ilk keşfeden kişi olarak bilinir ve 2 yıl önce de 1772 yılında azot peroksit gazını keşfetmiştir. Zehirli bir gaz olmadığını anlamıştır fakat o gazı soluyanların davranışlarına anlam verememiştir. Kişiler şarkı söyleyip, kavga ediyor ve gülmeye başlıyordu. 1799'da ise gazın güldürücü etkisini kendisi üzerinde deneyen kişi, İngiliz Humphrey Davy olmuştur. Geçici şuur ve his kaybı yaşatan bu gazın zehirleyici bir etkisi olmadığını ve tıbbi operasyonlarda kullanılabileceğini belirtse de dikkate alınmamıştır. Bu sebeple azot peroksit 19.yüzyılın başına kadar güldürücü bir gaz olarak bilinmeye devam etmiştir. 1844 yılında ise tesadüfen yaşanan bir olay sonucunda bu görüş biraz daha ciddiye binmiştir. Gösterici Colton seyircilerden gazı solumak için gönüllü istedi. Genç bir adam olan Samuel Cooley, gazı koklayınca sinirlenip saldırganlaştı ve yere düştü. Bacağında derin bir kesik olmasına ve oluk oluk kan akmasına rağmen o bunu fark etmiyordu bile. Soluduğu gazın etkisi geçtiğinde ise acı çekmeye başladı. Onunla gelen diş hekimi arkadaşı Horace Wells olayın farkına vardı ve bu gazı diş çekmede kullanmaya karar verdi.

horace-wells.jpg

Wells, başka bir diş hekiminden yardım istedi ve bu gazı soluduktan sonra kendi çürük dişini çekmesini söyledi. Wells hiç ağrı duymadı ve Boston'daki bir hastanede gösteri düzenlemeye karar verdi. Hasta sakin olsa da Wells heyecanlıydı ve gaz tam etkisini göstermeden hastanın dişini çekmeye çalışınca hasta acı içinde kıvrandı. Bunun üzerine Wells, mesleğini bıraktı. İki sene sonra 1864'te diş hekimi William Norton eter ile aynı işlemi başarıyla gerçekleştirdi ve dört sene önce Dr. Crawford Long da eterin uyuşturucu etkisini fark etmişti. Eter kullanan kişiler düşünce Dr. Long onların vücut fonksiyonlarının sağlıklı çalıştığını tespit etti. Ayıldıklarında da bir şey hatırlamıyorlardı. Dr. Long, bir hastasının çenesindeki tümörü de eter kullanarak almıştır ve iki sene sonra karısının eter ile bayıltılarak çocuk doğuran ilk kadın olmasını sağlamıştır. Ancak Dr. Long, bu çalışmalarını bilimsel bir yayın olarak yayınlamadığından bilimsel kayıtlara geçmedi. Yine de anesteziyi bulan kişinin o olduğu kabul edilir.

dr-long.jpg

Dr. James Y. Simpson, kloroformla uyuşturmayı başardığında yıl 1847 idi ve bu yöntem 1852'de Edinburg'da Kraliçe Victoria'ya uygulanmıştır. Bu sebeple bu yönteme Kraliçe Anestezisi dendi. Sadece ağrının olduğu bölgenin uyuşturulması, yani lokal anestezinin tarihi ise 1885'i bulmuştur. Kokain, lokal anestezinin temel maddesidir.

Önerilen İçerik;
 Anestezi Hakkında Sıkça Sorulan 18 Soru!

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz. Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir. Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
344
13
14
11
3
22
13
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    Adınız Yorumunuz
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.